De vraag naar technisch personeel blijft groot. Tegelijkertijd krijgen jongeren in het voortgezet onderwijs steeds minder techniekonderwijs. Een opvallende ontwikkeling die steeds meer aandacht krijgt in de politiek, het onderwijs én de technische sector.
Nederland staat voor grote technische uitdagingen. We moeten woningen bouwen, het elektriciteitsnet uitbreiden, gebouwen verduurzamen en slimmer omgaan met energie en water. Voor al die ontwikkelingen zijn vakmensen nodig.
Toch laat recent nieuws een opvallende ontwikkeling zien: jongeren krijgen op school steeds minder techniekonderwijs.
Volgens cijfers van DUO is het aantal lesuren techniek in de onderbouw van het voortgezet onderwijs sinds 2007 met 58 procent afgenomen. Tegelijkertijd heeft de technische sector volgens Techniek Nederland nu al behoefte aan ongeveer 30.000 technische vakmensen.
De vraag is dan ook: waar komen de technici van morgen vandaan als steeds minder jongeren kennismaken met techniek?
Niet iedere leerling die een techniekles volgt, wordt later monteur, installateur of engineer. Dat hoeft natuurlijk ook niet.
Maar leerlingen moeten wel de kans krijgen om te ontdekken waar hun interesses en talenten liggen.
Juist door techniek te ervaren, kunnen jongeren ontdekken hoe breed het vakgebied eigenlijk is. Niet alleen door theorie uit een boek, maar juist door te bouwen, ontwerpen, programmeren en experimenteren.
Volgens Techniek Nederland is die eerste kennismaking belangrijk. Jongeren kunnen immers moeilijk enthousiast worden over een vakgebied waar ze nauwelijks mee in aanraking komen.
En dat is precies waar de huidige ontwikkeling wringt.
De daling van 58 procent in het aantal lesuren techniek staat haaks op wat Nederland de komende jaren nodig heeft.
De energietransitie, woningbouw, netcongestie en andere maatschappelijke opgaven zorgen juist voor een groeiende behoefte aan technisch personeel. Techniek Nederland waarschuwt daarom dat techniekonderwijs structureel versterkt moet worden.
Ook breder binnen de technische sector zijn de personeelstekorten een belangrijk onderwerp. In recente berichtgeving vanuit de Techniekcoalitie wordt gesproken over structurele tekorten aan technici en de noodzaak om onderwijs en arbeidsmarkt beter met elkaar te verbinden.
Het probleem begint dus niet pas wanneer een installatiebedrijf een vacature niet kan invullen.
De basis wordt veel eerder gelegd: op school.
Er is gelukkig ook positief nieuws.
De Tweede Kamer heeft in juni 2026 een motie aangenomen die erop gericht is dat alle vmbo-leerlingen kennis kunnen maken met techniek. Daarmee staat het onderwerp nadrukkelijker op de politieke agenda.
Dat is een belangrijke ontwikkeling. Juist op het vmbo maken veel leerlingen keuzes voor hun verdere opleiding en loopbaan. Als techniek daar onvoldoende zichtbaar is, bestaat de kans dat jongeren nooit ontdekken dat een technisch beroep eigenlijk goed bij hen past.
Een kennismaking met techniek betekent bovendien niet dat leerlingen direct voor één specifieke richting hoeven te kiezen.
Het gaat juist om ontdekken.
Misschien blijkt iemand talent te hebben voor elektrotechniek. Een ander wordt enthousiast van installatietechniek, programmeren of slimme energiesystemen. Zonder die eerste ervaring blijft dat talent mogelijk onontdekt.
De aandacht voor techniekonderwijs stopt niet bij het voortgezet onderwijs.
Ook rondom technische mbo-opleidingen wordt momenteel volop gesproken over de toekomst en financiering van het onderwijs. Technische opleidingen vragen vaak om gespecialiseerde docenten, moderne apparatuur en praktijkruimtes. Daardoor zijn ze relatief kostbaar om goed aan te bieden.
Techniek Nederland pleit daarom voor een sterkere positie van techniek binnen de nieuwe mbo-bekostiging. Volgens de brancheorganisatie moeten technische opleidingen voldoende ruimte en zekerheid krijgen om de toekomstige vraag naar vakmensen op te kunnen vangen.
Dat laat zien dat de discussie over techniekonderwijs breder is dan alleen het aantal lesuren op middelbare scholen.
De hele opleidingsketen is belangrijk: van de eerste kennismaking op school tot mbo, hbo, omscholing en verdere ontwikkeling tijdens een loopbaan.
Scholen en de overheid kunnen dit niet alleen oplossen.
Ook installatiebedrijven spelen een belangrijke rol bij het enthousiasmeren van jongeren voor de techniek.
Een open dag, gastles, stage of meeloopdag kan voor een leerling het verschil maken tussen “ik weet eigenlijk niet wat techniek inhoudt” en “dit lijkt mij eigenlijk best interessant.”
Want de werkelijkheid is dat de installatietechniek enorm veelzijdig is geworden.
Een installateur werkt tegenwoordig niet alleen met leidingen of verwarmingssystemen. Denk aan:
Warmtepompen en duurzame energiesystemen
Elektrotechniek en laadinfra
Slimme gebouwen en automatisering
Ventilatie en klimaatbeheersing
Energieopslag en netcongestie
Data, software en digitalisering
Dat verhaal mag nog veel vaker verteld én vooral laten zien worden.
Het tekort aan technisch personeel los je niet van vandaag op morgen op.
Een leerling die vandaag voor het eerst enthousiast wordt over techniek, kan pas jaren later daadwerkelijk als vakman of vakvrouw de arbeidsmarkt betreden.
Juist daarom is het belangrijk om nu te investeren.
De recente daling in techniekonderwijs laat zien dat dit geen vanzelfsprekendheid is. Tegelijkertijd zorgen de politieke aandacht voor techniek op vmbo-scholen en de discussie over de toekomst van technische opleidingen ervoor dat het onderwerp weer nadrukkelijk op de agenda staat.
Voor de installatiebranche is de boodschap duidelijk:
Als we de technici van morgen nodig hebben, moeten we jongeren vandaag al de kans geven om techniek te ontdekken.
Niet iedereen hoeft monteur te worden. Maar ieder kind zou wel moeten kunnen ontdekken of een toekomst in de techniek bij hem of haar past.
Want zonder nieuwe instroom wordt de uitdaging alleen maar groter.
Nederland wil bouwen aan de toekomst. Daar zijn wel mensen voor nodig die weten hoe je die toekomst bouwt.🔧⚡